Katar’da ortak girişim: yapılar, sözleşme ve kuruluş şartları

Kısa cevap

Katar'da ortak girişim sözleşmeye dayalı olabilir veya ayrı bir şirket olarak kurulabilir; yabancı katılım faaliyete, sahiplik kurallarına ve lisans şartlarına bağlıdır. Yapıyı projenin hedeflerine, sorumluluk ihtiyaçlarına ve olası ihale şartlarına göre seçin; her ortağın katkılarını, karar yetkilerini, kâr paylaşımını ve çıkış düzenlemelerini ortak girişim sözleşmesinde belirleyin.

En hızlı görünen ortak girişim yapısı her zaman doğru yapı olmayabilir. Katar’da ortak girişim sözleşmeye dayalı olabilir veya ayrı bir şirket aracılığıyla kurulabilir; yabancı katılım ise faaliyete, sahiplik kurallarına ve lisans şartlarına bağlıdır. Bu nedenle Katar’da ortak girişim kurma şartları yalnızca evrakla değil, projenin amacı ve ortakların üstleneceği rollerle başlar.

Ücretsiz 2026 kontrol listesi: Katar’da şirket kurmak ve taşınmak, altı sayfada altı aşama.

E-posta ile alın

Önce bir ortak bulmaya ve her tarafın ne katkı sağlayacağını kararlaştırmaya odaklanmak doğaldır. Ancak yapı; yönetimin, sorumlulukların, riskin ve getirilerin nasıl paylaşılacağını belirler. Bu nedenle bir plana bağlanmadan önce bu tercihleri netleştirin.

Bu rehber, Katar’da ortak girişimin nasıl başlatılacağını, şirketleşmiş ve şirketleşmemiş yapıların nasıl karşılaştırılacağını ve sözleşmenin ortakların kaynakları ile ortak iş amacı etrafında nasıl şekillendirileceğini açıklar. Ayrıca tescil ve sektörel şartların, ilk anlaşmadan faaliyetteki bir girişime giden yolu nasıl etkileyebileceğini de ele alır.

Öne Çıkan Noktalar

  • Projenin hedeflerine, sorumluluk ihtiyaçlarına, faaliyet planlarına ve varsa ihale şartlarına göre sözleşmeye dayalı bir iş birliği veya ayrı olarak kurulan bir şirket arasında seçim yapın.
  • Şirket kuruluşuna; kuruluş belgeleri, sahiplik bilgileri, vekaletnameler ve Arapça esas sözleşme gibi belgelerle hazırlanın; sektörel onaylar da gerekebilir.
  • Ortak girişim sözleşmesinde her ortağın katkılarını, sorumluluklarını, karar yetkilerini, kâr dağılımını ve çıkış düzenlemelerini belirleyin.
  • Ortak bir iş amacı tanımlayın ve her ortağın uzmanlığını, varlıklarını ve kaynaklarını girişimin yapması gereken işle eşleştirin.

Katar’da ortak girişim nasıl kurulur?

İşe önerilen faaliyeti ve sahiplik planını uygun bir hukuki yapıyla eşleştirerek başlayın. Ardından şirket kayıtlarını hazırlayın, sorumlulukları tanımlayın ve geçerli tescil ve lisans adımlarını tamamlayın. Katar’ın uyguladığı ortak girişim kurma şartları; projenin faaliyetine, sahiplik kurallarına ve seçilen makama bağlıdır.

Hukuki uygunluk ve sahiplik koşulları

Hukuki uygunluk, önerilen faaliyetin, sahipliğin ve şirket yapısının Katar’da ilerleyip ilerleyemeyeceğini belirler. 2015 tarihli ve 11 sayılı Katar Ticaret Şirketleri Kanunu tanınan şirket türlerini sayar; 4. madde kurulan bir şirketin alabileceği hukuki biçimleri belirtir. Katarlı bir ortak otomatik olarak zorunlu değildir; ancak aksi onaylanmadıkça standart yabancı pay sınırı %49’dur. 1/2019 sayılı Katar Yabancı Yatırım Kanunu, geçerli onaylara ve faaliyet kurallarına tabi olarak %100 yabancı sahipliğe izin verir. Katar’ın getirdiği bu ortak girişim kurma şartları, ortakların paylarını ve kuruluş planını şekillendirir.

Onay ve lisans makamları

İlgili makamlar girişimin hukuki biçimini, ticari faaliyetini ve sektörel şartlarını değerlendirir. Ana kara (mainland) bir şirket için tescil başvuruları Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’na yapılır; lisans makamı veya sektör kurumu da onay isteyebilir. Katar Finans Merkezi (QFC) ve Katar Serbest Bölgeleri’nin kendi kuruluş yolları vardır. Başvuru yolunu, lisansı ve destekleyici kayıtları belirlediği için faaliyetten sorumlu makamı erkenden belirleyin.

Kuruluş yolları ve maliyetler

Kuruluş yolu; uygulanacak hukuki çerçeveyi, lisans sürecini ve sahiplik seçeneklerini etkiler. Ana kara tescili Katar’ın şirketler hukuku çerçevesini izler. QFC kayıtlı ofis şartları, Katar Finans Merkezi’ni kullanan şirketler için geçerlidir; QFC, geniş bir finansal ve mesleki hizmet yelpazesinde %100 yabancı sahipliğe izin verir ve İngiliz common law ilkelerine göre işler. Serbest bölge ve QFC uygunluğu, faaliyete ve makam şartlarına bağlıdır. Her ortak girişim için geçerli tek bir asgari sermaye şartı yoktur; bu, hukuki biçime ve projeye bağlıdır. Kuruluş maliyetleri tescil, lisans, belge tasdiki, işyeri ve sektörel onaylara göre değişir.

Şirketleşmiş bir ortak girişim için ticaret sicili belgelerini ve destekleyici şirket kayıtlarını hazırlayın. Bunlar arasında Arapça ana sözleşme ve esas sözleşme, ana şirketin kuruluş belgeleri, sahiplik bilgileri, vekaletnameler, fonları teyit eden banka yazıları, iş planları ve gerekli sektörel onaylar bulunabilir. Yabancı şirket kayıtlarının Katar için ayrıca tasdik edilmesi gerekebilir. Esas sözleşme Arapça olmalıdır; Arapça/İngilizce iki dilli bir versiyon yaygındır. Şirket unvanlarını, sahiplik bilgilerini ve faaliyet tanımlarını tüm başvurularda tutarlı tutun ve gerektiğinde belediye lisanslarını ekleyin.

Ortakların kaynaklarını, uzmanlığını ve varlıklarını birleştirmek

Ortak girişim sözleşmesi, ortak bir ticari amacı ortakların net taahhütlerine dönüştürür. Sözleşme; katkıları, sahipliği, yönetimi, kâr dağılımını, sorumluluğu, gizliliği, fikri mülkiyet haklarını ve ortakların onayına bırakılan kararları tanımlayabilir. Ayrıca proje bütçesinin değiştirilmesi veya büyük bir sözleşmenin imzalanması gibi önemli işlemleri ortakların nasıl onaylayacağını da açıklamalıdır.

Her katkıyı tanımlı bir sorumlulukla eşleştirin. Örneğin bir ortak uzman ekipman ve teknik personel sağlarken, diğeri yerel pazar bilgisi, müşteri ilişkileri veya proje yönetimi uzmanlığı katabilir. Her taahhüdün değerini ve zamanlamasını, katkı olarak konan varlıkları kimin kontrol ettiğini ve bir katkı geciktiğinde ne olacağını kayda geçirin. Tek tek görevler için tamamlanma tarihleri belirlemek, hesap verebilirliğin takibini kolaylaştırır.

Durum tespiti (due diligence), önerilen ortaklığın iş amacını gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceğini sınar. Her ortağın şirket adına işlem yetkisini, sahiplik bilgilerini, ilgili deneyimini, mali kapasitesini ve vaat ettiği varlıkları sağlama gücünü inceleyin. Projenin lisans ihtiyaçlarını, sektörel şartlarını, uyum yükümlülüklerini ve yabancı yatırım kısıtlamalarına maruziyetini değerlendirin. Bir ortak ekipman sağlamadıkça veya bir onay almadıkça ilerleyemeyen bir proje gibi bağımlılıkları erkenden belirleyin.

Başlıca riskler arasında uyumsuz beklentiler, belirsiz karar alma süreçleri, yerine getirilmeyen katkılar, sorumluluk uyuşmazlıkları ve düzenleyici engeller yer alır. Sözleşme, operasyonel taahhütler ve zararlar için sorumluluğu dağıtmalı ve ortakların kârı nasıl paylaşacağını belirlemelidir. Hangi kararların oybirliği gerektirdiğini ve hangi rutin kararları yöneticilerin alabileceğini tanımlayın. Net kurallar, günlük operasyonlara ilişkin anlaşmazlıkların iş birliğini tıkamasını önler.

Değişikliği de kuruluş kadar dikkatle planlayın. Sözleşme; uyuşmazlıklar için tırmandırma adımları, kilitlenme (deadlock) süreci, pay satın alma hakları, devir kısıtlamaları ve fesih koşulları öngörebilir. Ortakların bir payı nasıl değerleyeceğini, gizli bilgileri nasıl ele alacağını ve çıkıştan sonra fikri mülkiyeti nasıl koruyacağını belirtin. Fon taahhüt etmeden veya ön anlaşma (heads of terms) imzalamadan önce bu hükümleri projenin riskleriyle karşılaştırın. Odaklı bir ortak girişim planlama görüşmesi, yapıyı ve ortak taahhütlerini netleştirmenize yardımcı olur.

Şirketleşmiş ve şirketleşmemiş ortak girişimler

Katar’da iki veya daha fazla taraf bir sözleşme veya ayrı bir şirket aracılığıyla iş birliği yapabilir. Bu tercih; esnekliği, sorumluluğu, proje varlıklarını ve girişimin nasıl işleyeceğini etkiler.

Sözleşmeye dayalı ortak girişim yapıları

Sözleşmeye dayalı bir ortak girişim, ortakların yeni bir şirket kurmadan tanımlı bir proje üzerinde iş birliği yapmasını sağlar. Ona özel hazırlanan sözleşme; yönetim kurallarını, katkıları, kâr dağılımını ve sorumlulukları belirleyebilir, bu da yapıyı geçici iş birlikleri için kullanışlı kılar. Ayrıca şirket kuruluşunun gerektirdiği zamandan ve ek maliyetlerden kaçınılabilir. Ancak sözleşme, müşteriler ve tedarikçilerle hangi tarafın sözleşme yapacağını ve her yükümlülüğü kimin üstleneceğini tanımlamalıdır. Katar Ticaret Şirketleri Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca, bir ticari işlem sırasında varlığı açıklanmış bir ortak girişime karşı üçüncü kişiler hukuki yollara başvurabilir.

Şirketleşmiş ortak girişim yapıları

Şirketleşmiş bir ortak girişim, faaliyetleri yürütmek ve girişimin varlıklarını tutmak için ayrı bir şirket kullanır. 2015 tarihli ve 11 sayılı Katar Ticaret Şirketleri Kanunu, şirketlerin tanınan bir hukuki biçim kullanmasını zorunlu kılar; 5. maddeye göre bu biçimlerin dışında kalan bir şirket batıldır ve onun adına sözleşme yapan kişiler doğan taahhütlerden şahsen ve müteselsilen sorumludur. Yabancı ortaklı girişimler genellikle limited şirket (LLC) olarak örgütlenir. Standart bir Katar LLC’sinde iki ila 50 ortak bulunur; tek ortak ise Tek Kişilik Şirket yapısını kullanabilir.

Ortakların belirli bir proje için esnek bir iş birliğine ihtiyacı olduğunda sözleşmeye dayalı yolu seçin. Girişimin kendi işletme birimine, varlıklarına veya sürekli bir yönetim yapısına ihtiyacı olduğunda şirket kurmayı değerlendirin. Tercih idari yükü de etkiler: bir şirket tescil ve kurumsal formaliteler gerektirirken, sözleşmeye dayalı bir düzenleme sözleşmeye ve her tarafın sorumluluklarına dayanır.

Proje şartları yolu belirleyebilir. Katar’daki bazı ihaleler, kazandıktan sonra tarafların şirket kurmasını şart koşarken birçok kamu ihalesi bunu gerektirmez. Sözleşmeye dayalı ortak girişimler petrol ve gaz, inşaat, altyapı ve danışmanlık projelerinde yaygın olarak kullanılır. Bir yapı seçmeden önce ihale şartlarını, proje süresini, varlık sahipliğini ve yönetim ihtiyaçlarını karşılaştırın.

Her iki yapı da karar alma, mali katkılar, kâr dağılımı ve çıkış için net hükümler gerektirir. Şirketleşmiş bir yapıda şirketin kuruluş belgelerini ortakların sözleşmesiyle uyumlu hale getirin. Sözleşmeye dayalı bir iş birliğinde ise tarafların projeyi nasıl yöneteceğini ve yükümlülükleri doğrudan nasıl yerine getireceğini belirtin. Bu tercihler, projeyi uygun olmayan bir kalıba zorlamak yerine yapının işe uymasını sağlar.

Ortak girişimin tanımı ve iş amacı

Katar’da bir ortak girişim, iki veya daha fazla tarafın ortak bir ticari hedef için kaynaklarını birleştirmesini ifade eder. Taraflar bir sözleşme aracılığıyla iş birliği yapabilir veya ayrı bir şirket kurabilir. Bu ayrım önemlidir, ancak önce amaç gelir: projeyi, her tarafın kattığı değeri ve iş birliğinin ulaşması gereken sonucu tanımlayın.

Yatırımı veya yapıyı tartışmadan önce kısa bir amaç beyanı yazın. Örneğin Katarlı bir yüklenici, bir inşaat projesine girmek, teknik kapasiteyi birleştirmek ve teslim maliyetleri ile riskleri paylaşmak için uzman bir firmayla bir araya gelebilir. Başka bir ortaklık ise pazara erişim ile sektör uzmanlığını birleştirerek iki tarafın da tek başına aynı etkinlikle ulaşamayacağı müşterilere hizmet verebilir. Amaç, her iki tarafın neden dahil olduğunu ve başarının ne anlama geldiğini açıklamalıdır.

Ardından bu amacı projenin ticari çerçevesine bağlayın. Teslim edilecekleri, hedef pazarları, kaynak taahhütlerini, karar alma sürecini ve temel bağımlılıkları belirleyin. Bir yatırım projesinde tarafların mali yükleri, riskleri ve proje teminatlarını nasıl paylaşacaklarını planlaması gerekebilir. Bu netlik, gerçek bir iş birliğini tedarikçi ilişkisinden ayırır ve sözleşmeye ve varsa kuruluş belgelerine tutarlı bir iş hedefi kazandırır.

Amaç, gerekli yapıyı ve onayları da etkileyebilir. Katar’daki ihaleler bir ortak girişimin şirketleşmesi gerekip gerekmediğine dair koşullar koyabilir; bankacılık, sigortacılık ve bazı altyapı faaliyetleri ise Şarika Müsahama, yani anonim şirket (QSC) gerektirir. Bu sektöre özgü şartlar yönetim ve sahiplik planlamasını şekillendirebilir. Katar Ulusal Vizyonu 2030’u destekleyen bir girişimin de faaliyete başlamadan önce tanımlı bir faaliyete, uygun bir hukuki biçime ve geçerli onaylara ihtiyacı vardır.

İş amacını eyleme yön verecek kadar somut hale getirin: projeyi veya pazarı adlandırın, her tarafın katkısını tanımlayın ve hedeflenen sonucu belirtin. Ortak yatırım veya ihale yükümlülükleri içeren bir Katar projesinde, fon taahhüt etmeden veya ön anlaşma imzalamadan önce ortak girişim yapınızı görüşün.

Creators Majlis: Şirket Kuruluşu

Creators Majlis, girişimcilerin ve yatırımcıların Katar’da bir ortak girişim için uygun bir şirket yapısı planlamasına yardımcı olur. Ortaklar amaç, katkılar ve tercih ettikleri düzenleme üzerinde anlaştıktan sonra, Yapılandırma ve Şirket Kuruluşu hizmetlerimiz önerilen şirketi girişimin operasyonel ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirmeye yardımcı olur. Şirket Kuruluşu ve PRO Hizmetleri, bir işletmenin kurulmasındaki pratik ve idari adımları destekler.

Sözleşmeye dayalı ve şirketleşmiş seçenekleri karşılaştırmaktan bir şirket kuruluşunu planlamaya geçmeye hazır olduğunuzda Creators Majlis’e başvurun. Faaliyetin, ortak rollerinin ve hedeflenen yapının net biçimde anlaşılması, sürece odaklı bir başlangıç noktası sağlar.

Katar’daki ortak girişim kuruluşunuzu görüşmek için Creators Majlis ile iletişime geçin.

Katar’daki Ortaklığınızı Net Bir Sonraki Adıma Dönüştürün

Ortaklara ortak bir referans noktası vererek ortak niyetten koordineli eyleme geçin: girişimin ulaşması gereken sonuç, sırada hangi kararların olduğu ve bunlara kimin liderlik edeceği. Odaklı bir plan, ayrıntılar şekillenirken ortaklığın ilerlemesini sağlar. Ortak girişim kurma şartlarını girişimin ticari amacıyla bağlantılı tutun; böylece yapı işi dağıtmak yerine destekler.

Creators Majlis bu geçişi Şirket Kuruluşu, PRO Hizmetleri ve Katar’da İş Kurulumu hizmetleriyle destekler. İster bir şirket kurmaya hazırlanıyor ister ortaklarınızla pratik adımları planlıyor olun, bu destek bir sonraki aşamaya daha net yaklaşmanıza yardımcı olur.

Girişiminizin sonraki adımları hakkında Creators Majlis ile görüşmeye başlayın. Ortak hedefiniz, büyüme için amaca yönelik bir temele dönüşebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirketlerin dikkate alması gereken ortak girişim şartları nelerdir?

Katar’da ortak girişim kurma şartları, önerilen faaliyeti uygun bir yapı ve onay yoluyla eşleştirmekle başlar. Her ortak katılım yetkisini teyit etmeli ve katkısını tanımlamalıdır. Örneğin bir ortak teknik personel taahhüt ediyorsa, bu personelin rollerini ve uygunluğunu sözleşmede belirtin. Fon taahhüt etmeden önce tarafların onay gecikmelerini, gizli bilgileri ve uyuşmazlıkları nasıl ele alacağını belirleyin.

Katar’da bir ortak girişim için hangi hukuki yapılar kullanılabilir?

Ortaklar, girişimleri için sözleşmeye dayalı bir düzenleme kullanabilir veya ayrı bir şirket kurabilir. Doğru seçim, projenin varlık sahibi olmak, personel istihdam etmek veya müşterilerle sözleşme yapmak için bağımsız bir şirkete ihtiyaç duyup duymadığına bağlıdır. Örneğin kısa vadeli bir proje iş birliği sözleşmeye dayalı bir anlaşma kullanabilirken, sürekli bir faaliyet kurumsal bir yapıdan fayda sağlayabilir. İhale koşulları ve sektör kuralları da seçimi etkileyebilir.

Katar’da bir ortak girişimin tescili için hangi belgeler ve onaylar gerekir?

Ortak girişim kurma şartları arasında kuruluş belgeleri, sahiplik bilgileri, vekaletnameler ve bir iş planı bulunabilir. Başvuru dosyasının tam içeriği, şirketin faaliyetine ve tescil yoluna bağlıdır. Yabancı bir kurumsal ortak için kuruluş belgelerini ve ilgili şirket onaylarını başvuruya hazırlayın. İnceleme sırasında tutarsızlık riskini azaltmak için önerilen faaliyet ve sahiplik bilgilerini başvuru, şirket belgeleri ve destekleyici kayıtlar arasında tutarlı tutun.

Katar’da bir ortak girişimin tescil adımları ve süreleri nelerdir?

Ortaklar genellikle durum tespitini tamamlar, bir ön şartlar belgesi (term sheet) üzerinde anlaşır, girişim sözleşmesini hazırlar veya gözden geçirir, şirket onaylarını alır ve ardından tescil ve lisans başvurularını yapar. Tescil, yapıya ve sektörel onaylara bağlı olarak genellikle dört ila on hafta sürer. Takvimi belge tasdiki ve ortak onayları etrafında planlayın. Ticaret sicili tescilinden sonra girişimin faaliyete başlamadan önce ticaret lisansına ve gerekli sektörel onaylara ihtiyacı olabilir.

Katar’daki ortak girişimlere hangi vergi, muhasebe ve denetim kuralları uygulanır?

Katar’da kurumlar vergisi oranı %10’dur ve Katarlı olmayan ve KİK (GCC) vatandaşı olmayan ortaklara düşen kâr payına uygulanır; büyük çok uluslu gruplar %15 asgari vergiye tabi olabilir. Limited şirketler normalde yıllık kârlarının %10’unu, esas sermayenin %50’sine ulaşana kadar yasal yedek akçeye ayırır. Girişimin işlemlerini muhasebe kayıtlarında izlenebilir tutun ve hukuki biçimine uygun raporlama ve denetim şartlarını uygulayın.